KHÔNG SỬ DỤNG NHỰA MỘT LẦN, HẠN CHẾ RÁC THẢI NHỰA
Hiện nay, rác thải nhựa, đặc biệt là sản phẩm nhựa dùng một lần được sử dụng rất nhiều trong cuộc sống. Điều này gây ra không ít tác hại đối với môi trường cũng như sức khỏe của con người. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, chúng ta cùng theo dõi bài viết dưới đây.
1. Rác thải nhựa là gì? Rác thải nhựa dùng 1 lần là gì?
1.1. Khái niệm về rác thải nhựa
Rác thải nhựa là cụm từ dùng để chỉ chung những sản phẩm làm bằng nhựa đã qua sử dụng hoặc không được dùng đến và bị đem vứt bỏ.
Rác thải nhựa bao gồm: túi nhựa, chai nhựa, cốc nhựa, ống hút nhựa, đồ chơi cũ bằng nhựa,… những sản phẩm này có đặc điểm là thời gian phân hủy lâu, có thể lên tới hàng trăm, hàng ngàn năm.
Chai nhựa chiếm phần lớn trong lượng rác thải nhựa hiện
Tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa đáng báo động Rác thải nhựa gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng
1.2. Rác thải nhựa dùng một lần
Rác thải nhựa dùng một lần là những sản phẩm được làm bằng nhựa, sản xuất ra với mục đích chỉ dùng 1 lần rồi vứt bỏ. Đó có thể là cốc nhựa, thìa nhựa, nĩa nhựa, hộp xốp,… dùng 1 lần phục vụ quá trình sinh hoạt, sản xuất của con người.
Theo báo Môi trường & Đô thị đưa tin, trong tổng số các loại rác thải nhựa thải ra môi trường thì có hơn 50% là từ đồ nhựa dùng 1 lần, và con số này đang không ngừng tăng lên mỗi ngày.
Bởi đồ nhựa dùng 1 lần rất tiện ích với cuộc sống bận rộn vì tính nhanh, gọn, nhẹ, sau khi sử dụng chúng ta không cần mất công chùi rửa. Thế nhưng sự tiện lợi này đi kèm với nguy hại cực lớn cho môi trường và cả sức khỏe của chính chúng ta.
Cốc nhựa dùng một lần được sử dụng nhiều nhất là ở các cửa hàng đồ uống, đồ ăn nhanh và tại các sự kiện, buổi dã ngoại…
2. Ô nhiễm rác thải nhựa là gì?
2.1 Khái niệm về ô nhiễm rác thải nhựa
Ô nhiễm rác thải nhựa (ô nhiễm chất dẻo) là hiện tượng tích tụ các đồ nhựa trong môi trường và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống, sức khỏe con người và động vật.
2.2. Khái niệm ô nhiễm trắng
Khái niệm “ô nhiễm trắng” có lẽ còn khá xa lạ với nhiều người, tuy nhiên đây là cụm từ được các nhà khoa học dùng để gọi tên loại ô nhiễm do túi nilon gây ra cho môi trường.
Nếu sau khi sử dụng túi nilon con người xử lý không đúng cách mà thải ra môi trường thì sẽ gây ra ô nhiễm trắng.
3. Thực trạng rác thải nhựa ở Việt Nam
3.1. Tình trạng sản xuất và tiêu thụ nhựa tại Việt Nam:
Việt Nam hiện đang là một trong những quốc gia có lượng tiêu thụ nhựa trong cuộc sống hằng ngày cao hàng đầu thế giới.
Báo cáo của Hiệp hội nhựa Việt Nam cho biết vào năm 2015, Việt Nam đã sản xuất và tiêu thụ đến 5 triệu tấn nhựa. Con số tiêu thụ này đã tăng rất mạnh trong giai đoạn 1990 – 2018, nếu như năm 1990, mỗi người Việt Nam tiêu thụ 3,8 kg nhựa/năm thì đến năm 2018 con số này đã lên đến 41,3 kg nhựa/năm.
3.2. Thực trạng rác thải nhựa tại Việt Nam:
Theo thống kê của Bộ Tài nguyên & Môi trường thì mỗi năm, Việt Nam thải ra môi trường 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, trong đó có 0,28 triệu – 0,73 triệu tấn thải ra biển (tức là chiếm khoảng 6% tổng rác thải nhựa ra biển của toàn thế giới).
Đơn cử như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và nilon. Trong đó, cứ 4.000 – 5.000 tấn rác thải mỗi ngày thì đã có 7% – 8% là rác thải nhựa, nilon.
Với thực trạng xả rác thải nhựa như vậy, chẳng mấy chốc Việt Nam sẽ chìm trong biển rác nhựa và phải đối mặt với nguy cơ “ô nhiễm trắng” trầm trọng.
3.3. Thực trạng xử lý, tái chế rác thải nhựa tại Việt Nam:
Việc xử lý, tái chế rác thải nhựa ở Việt Nam còn nhiều yếu kém, lạc hậu và có nhiều hạn chế khi có đến 90% rác thải nhựa được xử lý theo cách chôn, lấp, đốt và chỉ có 10% còn lại là được tái chế (Theo ông Đặng Huy Đông – Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Trong khi việc xử lý theo cách chôn, lấp, đốt có rất nhiều nhược điểm, gây hại cho môi trường, con người.
Những vấn đề mà việc xử lý, tái chế rác thải nhựa gặp phải có thể nhắc đến:
- Lĩnh vực xử lý và tái chế chất thải nhựa ở nước ta chưa phát triển, quy mô còn nhỏ lẻ, diễn ra chủ yếu ở một số doanh nghiệp nhỏ. Những đơn vị này có vốn đầu tư hạn chế, công nghệ đã lỗi thời, thiếu kế hoạch… nên hiệu quả chưa có.
- Cùng với đó, người dân thiếu ý thức trong việc phân loại rác thải ngay tại nguồn gây nhiều khó khăn cho phân loại, xử lý và tái chế. Như trong 3.000 tấn rác đem đi tái chế ở thành phố Hồ Chí Minh thì chỉ thu được 50 – 60 tấn nhựa tái sinh chất lượng thấp (Theo thống kê của Hiệp hội nhựa Việt Nam).
4. Tác hại, hậu quả của rác thải nhựa đến môi trường
Chính vì tình hình rác thải nhựa đang lên đến mức báo động như trên, thì tác hại mà chúng gây ra cho môi trường cũng không hề nhỏ. Cụ thể:
- Rác thải nhựa rất khó bị phân huỷ trong môi trường tự nhiên. Mỗi loại chất nhựa có số năm phân huỷ khác nhau với thời gian rất dài, hàng trăm năm có khi tới hàng nghìn năm. Đơn cử theo thông tin từ báo Môi trường & Đô thị thì: chai nhựa phân hủy sau 450 năm – 1000 năm; ống hút, nắp chai sẽ phân hủy sau 100 năm – 500 năm; bàn chải đánh răng phân hủy sau 500 năm…
- Các loài động vật khi ăn phải rác thải nhựa có thể chết, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng, gây mất cân bằng sinh thái.
- Rác thải nhựa không được xử lý đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến không khí và môi trường nước:
- Khi đốt, rác thải nhựa sẽ sinh ra chất độc đi-ô-xin, furan gây ô nhiễm không khí, gây ngộ độc, ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch, gây ung thư,…
- Khi chôn lấp, rác thải nhựa sẽ làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng và ngăn cản quá trình khí oxy đi qua đất, gây tác động xấu đến sự sinh trưởng của cây trồng. Hơn nữa, nó có thể làm ô nhiễm nguồn nước, gây ra cái chết của các vi sinh vật có lợi cho cây ở dưới lòng đất.
- Rác thải nhựa gây ra tình trạng “ô nhiễm trắng” tại các điểm du lịch, ảnh hưởng đến không gian nghỉ ngơi và thư giãn của con người…
5. Các giải pháp khắc phục, phòng chống rác thải nhựa
Trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp, tổ chức kêu gọi và hưởng ứng phong trào chống rác thải nhựa bằng rất nhiều cách như:
- Đẩy mạnh khâu tuyên truyền và thuyết phục người dân hạn chế dùng đồ nhựa, đặc biệt là đồ nhựa một lần.
Chuyển sang sử dụng đồ dùng ăn uống bằng giấy và bao bì giấy để bảo vệ môi trường và an toàn cho sức khỏe con người.
Sử dụng túi giấy thay cho túi nylon: Khi mua sắm, hãy mang theo túi giấy hoặc túi vải để giảm lượng túi nylon thải ra môi trường.
Chọn ống hút giấy thay vì ống hút nhựa: Nhiều quán cà phê và nhà hàng đã chuyển sang sử dụng ống hút giấy để giảm thiểu rác thải nhựa.
Dùng hộp giấy đựng thực phẩm: Thay vì sử dụng hộp xốp hoặc hộp nhựa, hãy chọn hộp giấy để đựng thức ăn mang đi vừa đảm bảo an toàn sức khỏe lại vừa thân thiện với môi trường
Sử dụng ly giấy: Trong các buổi tiệc hoặc sự kiện, ly giấy là lựa chọn thay thế lý tưởng cho ly nhựa dùng một lần. Không chỉ mang lại giá trị tốt đẹp cho môi trường, mà còn góp phần xây dựng và quảng bá thương hiệu thông qua các loại ly giấy in ấn bắt mắt và hiện đại.
Khuyến khích sử dụng đồ dùng nhiều lần, đồ có nguồn gốc thiên nhiên như tre, sậy, lá chuối thay thế cho đồ nhựa
- Kêu gọi người dân vứt rác đúng nơi quy định, chủ động phân loại rác ngay từ nguồn.
- Phát động phong trào kêu gọi người dân chung tay dọn rác.
- Sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường thay thế cho nhựa…
Việc chuyển đổi này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao ý thức cộng đồng về việc sử dụng bền vững tài nguyên. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày để góp phần xây dựng một hành tinh xanh, sạch và an toàn cho thế hệ tương lai.
Qua bài viết này, chắc hẳn chúng ta đã giải đáp được thắc mắc rác thải nhựa là gì, thực trạng, tác hại và các phương thức góp phần chống lại rác thải nhựa, đặc biệt là nhựa dùng một lần rồi. Quan trọng là khi biết được những thông tin này, chúng ta cần nhận ra mối nguy hại và bắt đầu thay đổi từ chính thói quen tiêu dùng của mình. HÃY GIỮ CHO HÀNH TINH CỦA CHÚNG TA MÃI XANH.
